Open Monumentendag 2013

4

De Open Monumentendag zal in 2013 plaatsvinden in het weekend van 14 en 15 september en heeft als thema Macht & Pracht. Bij Macht & Pracht zal aandacht zijn voor verschillende soorten macht, en de pracht die daar uit voortkwam. Te denken valt bijvoorbeeld aan politieke macht, economische macht, rechterlijke macht of kerkelijke macht. De rijkdom, schoonheid en grootsheid die macht kon voortbrengen omringt ons nog steeds en is in monumenten terug te vinden. In gebouwen om te wonen zoals kastelen en paleizen, grachtenpanden of buitenplaatsen. Maar denk ook aan de grootsheid en luister van de gebouwen die de verschillende kerkgenootschappen voortbrachten, of de rijk gedecoreerde handels- en kantoorgebouwen en de gebouwen van rechtspraak en openbaar bestuur.

Het thema Macht & Pracht is mede gekozen naar aanleiding van de viering in 2013 van 300 jaar Vrede van Utrecht – waarbij 300 jaar geleden aan de onderhandelingstafel een einde gemaakt werd aan een reeks van oorlogen in Europa – en de start van de viering 200 jaar Koninkrijk der Nederlanden. Bij deze laatste viering is het thema van de Open Monumentendag een eerste opmaat. Ook vindt in 2013 de viering van 400 jaar grachten- gordel Amsterdam plaats en bestaat het Vredespaleis 100 jaar.

In het kader van het thema Macht & Pracht worden delen uit de lokale en regionale geschiedenis aan de orde gesteld en daarbij diverse soorten monumenten te bezichtigen zijn. Ook kan de verbinding met Europa extra aandacht krijgen. Het thema is een uitstekend middel om de boodschap van de Open Monumentendag, de waarde van monumenten, de verhalen achter de monumenten, de lokale geschiedenis die monumenten vertegenwoordigen etc., op een andere manier onder de aandacht te brengen.

Bij macht denken we aan de invloed die mensen of organisaties op elkaar kunnen uit-uitoefenen, de vele wegen daarvoor te bewandelen zijn en de privileges die daar mee gemoeid zijn. De geestelijke en de wereldlijke macht, de macht van het zwaard, de macht van de pen en alle (monumentale) pracht die dat heeft opgeleverd.

De vele verschillende uitingsvormen vormen een inspiratiebron voor de komende Open Monumentendag, waarin de pracht als uitdrukking van macht bekeken zal kunnen worden. Pracht als de tentoon- tspreiding van macht is een menselijke neiging en van alle tijden. Mensen willen imponeren en mensen willen geïmponeerd worden. Het leverde imposante gebouwen op vol met verwijzingen naar de opdrachtgever of de herkomst van het fortuin. Het is niet altijd een uitdrukking van schoonheid, het ging meer om het signaal dat ermee afgegeven werd, de manifestatie van een boodschap. In Nederland moeten we daarbij wel in acht nemen dat pracht zich – in vergelijking met andere landen – altijd ingetogen gemanifesteerd heeft. Overdaad schaadt, zo luidt het gezegde, en pracht in Nederland uitte zich veelal eerder in superieure kwaliteit dan in pronkzucht en uiterlijk vertoon.

Welke betekenis heeft het voor Haaksbergen gehad ?

We kunnen ons veel voorstellen bij de pracht in Haaksbergen. Meteen komt de pracht van ons natuurschoon op ons netvlies, het Haaksbergerveen, het Buurserzand, alle land-goederen met hun bossen en nog veel schoons dat niet genoemd is. Naast deze door de natuur geschonken pracht, zijn er ook bouwwerken en beelden die ons dorp verfraaien.

Waar hebben we al deze pracht aan te danken?

Natuurlijk krijgen we de natuur gratis, maar het behoud van de natuur hebben we toch te danken aan mensen die macht hadden binnen onze gemeenschap.

Het woord macht heeft in de gedachten van echte democraten geen positieve klank. Het is echter goed geweest dat in het verleden de mensen met macht (en financiën) moeite hebben gedaan om de pracht te behouden. Niet alleen de fabrikanten hebben hun macht gebruikt om de pracht te behouden, ook de kerken hebben er voor gezorgd dat de pracht nog aanwezig is, die we tijdens de “Open Monumentendag” ook kunnen bewonderen.

foto: Het witte veen

Plaats uw commentaar