Over libellen en waterjuffers

0

Fascinerende, fraai gekleurde vliegacrobaten. Libellen en waterjuffers, verder kortweg ‘libellen’ genoemd, behoren tot de mooiste en opvallendste insecten in de vrije natuur. Desondanks weten de meeste mensen maar weinig over hun leven. Onze voorouders kenden ze wel goed, wat blijkt uit de talrijke volksnamen. Uit benamingen als Duivelsnaalden en Paardenbijters blijkt dat mensen bang waren voor libellen. Overigens geheel ten onrechte! Voor alle duidelijkheid: libellen bijten niet, steken niet en vliegen je ook niet in de haren! In Nederland leven zo’n zeventig verschillende soorten libellen. De omgeving van Haaksbergen telt zo’n veertig soorten, wat een hoog aantal is.

Waterjuffers

VuurjufferEen gebied waar libellen goed zijn waar te nemen zijn de plassen van het Haaksbergerveen. In de oeverzone leven vooral waterjuffers. Als eerste verschijnen in de loop van april de rode vuurjuffers, al gauw gevolgd door de blauw met zwarte azuurwaterjuffers en watersnuffels.
Als laatste verschijnen in de loop van juni de metaalgroene en bronskleurige pantserjuffers. Met een beetje geluk zijn in de oevervegetatie tandems en paringswielen van parende waterjuffers te zien. Op drijvende waterplanten langs de oever zetten de tandems van vuurjuffers en azuurwaterjuffers de eieren af. Let op de merkwaardige houding van het mannetje tijdens het eierleggen! Watersnuffels leggen hun eieren vooral in veenmos en kunnen hierbij geheel onder water verdwijnen. Pantserjuffers leggen hun eieren buiten het water in allerlei plantenstengels. Houtpantserjuffers zelfs in dunne takken van bomen en struiken, zoals wilgen en elzen. Tot in november zie je de laatste waterjuffers vliegen.

Libellen

Aan de randen van de veenplassen leven de kleinere libellen. Vanaf april begint daar de witsnuitlibel te vliegen: de zwart met rode mannetjes en zwart met gele vrouwtjes. Al gauw gevolgd door de bruingrijze viervlekken, vernoemd naar de opvallend gevlekte vleugels. Gaandeweg juni verschijnen de gewone oeverlibel (blauw achterlijf ) en de vuurlibel met zijn opvallend rood lichaam. Als laatste vertonen zich in de loop van juni en juli rode mannetjes en geelbruine vrouwtjes van diverse soorten heidelibellen en de kleine zwarte heidelibel. De mannetjes van de meeste soorten libellen bezetten een soort territorium.
Goed te zien is dat ze vanaf een min of meer vaste plek, een plantenstengel of een kale plek op de oever, regelmatig een rondje vliegen. Al vliegend door hun territorium jagen ze op kleine insecten en verdrijven ze andere libellen uit hun gebied. Met een beetje geluk zijn ook de paring en het leggen van de eieren waar te nemen. De vrouwtjes van deze soorten leggen allemaal hun eieren in het water. Sommige doen dat door met hun achterlijf het water aan te tippen en dan de eieren los te laten. Andere laten al vliegend hun eieren uit de lucht in het water vallen. Verder van de oever vliegen de grotere soorten onvermoeibaar uren achtereen boven het water. Vanaf mei de grote keizerlibel met zijn hemelsblauw achterlijf . Vanaf juli de glazenmakers met hun lange achterlijf waarop een mozaïek van kleine, meestal gele en blauwe vlekken. Dit zijn de ware luchtacrobaten die moeiteloos een topsnelheid van wel 50 km per uur halen! De vrouwtjes van deze soorten zijn weinig opvallend, ook tijdens het leggen van de eieren.
De laatste libellen zijn nog in november te zien.

 

IVN Haaksbergen
Secr: Ineke Kors, Lavendel 21,
7483 CM Haaksbergen
Telefoon: 053-5725787
Wilt u kennismaken met het IVN of één van onze werkgroepen neem dan contact op.

Hoe meer je weet, hoe meer je ziet, hoe meer je geniet.

IVN in het kort

IVN HaaksbergenHet IVN Haaksbergen houdt zich bezig met natuur- en milieueducatie. Ons motto is: hoe meer je weet, hoe meer je ziet, hoe meer je geniet. De afdeling Haaksbergen kent tien werkgroepen. Rond ons Natuureducatief Centrum aan het Dievelaarslaantje vindt u een heemtuin en een bijenstal. Onze jeugdnatuurgroep houdt allerlei activiteiten en er worden lezingen en cursussen georganiseerd. De uilen- en weidevogelwerkgroep werken nauw samen met de plaatselijke agrariërs. De wandelingenwerkgroep organiseert elke jaar een aantal wandelingen; op aanvraag zijn ook gidsen beschikbaar. In samenwerking met Natuurmonumenten laten we in ’t Grintenbosch alle basisscholen kennismaken met de natuur. Informatie over het IVN vindt u op www. ivn.nl/haaksbergen. Aan de hand van een serie artikelen in dit blad willen wij u graag laten weten wat wij zoal doen.

Plaats uw commentaar